Εξωτερικών

Κείμενο Αρχών 

Η Ελλάδα ανήκει σε συμμαχίες, διεθνείς οργανισμούς και θεσμούς όχι από αδυναμία, αλλά από στρατηγική επιλογή. Οι συμμαχίες, όμως, έχουν αξία μόνο όταν βασίζονται στην αμοιβαιότητα, στον σεβασμό και στη συνεισφορά όλων των μελών τους. 

Ανήκουμε ξεκάθαρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ. Αποτελούν το θεσμικό και στρατηγικό πλαίσιο ασφάλειας, συνεργασίας και σταθερότητας της χώρας. 

Η συμμετοχή μας δεν είναι τυπική ούτε παθητική. Δεν ανήκουμε για να κρυβόμαστε πίσω από συλλογικές αποφάσεις, αλλά για να συμμετέχουμε ενεργά στη διαμόρφωσή τους. 

Θέλουμε ισχυρότερη θέση μέσα στους ευρωπαϊκούς και ευρωατλαντικούς θεσμούς, όχι μέσω υποταγής αλλά μέσω συνεισφοράς, αξιοπιστίας και παρουσίας. Οι συμμαχίες έχουν αξία όταν μας αντιμετωπίζουν ως ισότιμο εταίρο και όχι ως δεδομένο σύμμαχο. 

Δεν αυτοεξαιρούμαστε από πρωτοβουλίες, ούτε αποφεύγουμε ρόλους. Η θέση μας στη Δύση δεν είναι άλλοθι αδράνειας. Είναι ευθύνη συμμετοχής. 

Η Κεντρική Πορεία υποστηρίζει μια εξωτερική πολιτική ενεργή, εξωστρεφή και παρούσα. Όχι μια πολιτική διαχείρισης ρόλων που ανατίθενται από άλλους, αλλά μια πολιτική συμμετοχής στη διαμόρφωση των αποφάσεων. 

Η Ελλάδα έχει ανάγκη από συμμάχους. Έχει όμως και την υποχρέωση να φροντίσει ώστε να είναι ισάξια των συμμάχων της – πολιτικά, θεσμικά και οικονομικά. 

Η ισχύς δεν χαρίζεται. Χτίζεται με παρουσία, αξιοπιστία και πρωτοβουλία.

Φοβικότητα και Αυτοεξαίρεση 

Η Ελλάδα δεν μπορεί να ασκεί εξωτερική πολιτική με φοβικά σύνδρομα. Ο φόβος του κόστους, της αντίδρασης ή της «ενόχλησης» ισχυρότερων εταίρων δεν αποτελεί στρατηγική· αποτελεί παραίτηση. 

Ακόμη πιο επικίνδυνη από τη φοβικότητα είναι η αυτοεξαίρεση. Η σιωπηρή επιλογή να απουσιάζουμε από κρίσιμες πρωτοβουλίες, να στεκόμαστε στο περιθώριο μεγάλων αποφάσεων ή να περιοριζόμαστε σε ρόλο παρατηρητή, δεν είναι ουδετερότητα. Είναι αυτοϋποβάθμιση. 

Σε περιόδους διεθνούς αναδιάταξης, η απουσία δεν προστατεύει και η σιωπή δεν διασφαλίζει. Η Ιστορία δεν γράφεται από όσους αυτοεξαιρούνται, αλλά από όσους είναι παρόντες στις αποφάσεις, στους ρόλους και στις ευθύνες. 

Η Κεντρική Πορεία απορρίπτει τόσο τη φοβικότητα όσο και την αυτοεξαίρεση ως πολιτικές στάσεις. Υποστηρίζει μια εξωτερική πολιτική με αυτοπεποίθηση, καθαρή τοποθέτηση και ενεργή συμμετοχή, εντός συμμαχιών αλλά όχι σε ρόλο παθητικού αποδέκτη. 

Η Ελλάδα δεν έχει λόγο να φοβάται τη συμμετοχή. Έχει λόγο να φοβάται την απουσία. 

Η Διπλωματία μας

Η διπλωματία δεν πρέπει να είναι γραφειοκρατία ούτε απλή διαχείριση σχέσεων. Είναι διεκδίκηση συμφερόντων και αποτελεί πεδίο διαπραγμάτευσης, επιρροής και διεκδίκησης. 

Και σε αυτό το πεδίο η Ελλάδα οφείλει να είναι παρούσα παντού: σε οργανισμούς, σε συμφωνίες, σε διεθνείς πρωτοβουλίες, όχι μόνο όταν προκύπτει κρίση. 

Η Κεντρική Πορεία δεν αμφισβητεί τη θεμελιώδη στρατηγική της χώρας. Απαιτεί όμως ενεργή συμμετοχή, διαρκή παρουσία και εθνική αυτοπεποίθηση. 

Η εξωστρέφεια δεν είναι επιλογή επικοινωνίας· είναι όρος εθνικής ισχύος. 

Το Διπλωματικό Σώμα 

Το διπλωματικό σώμα αποτελεί στρατηγικό κεφάλαιο της χώρας. Δεν είναι γραφειοκρατικός μηχανισμός, αλλά φορέας εθνικής ισχύος και επιρροής. 

Η Ελλάδα οφείλει να αποδώσει στο διπλωματικό της προσωπικό: κύρος και θεσμικό σεβασμό, επαρκή πολιτική και διοικητική υποστήριξη, σαφή κατεύθυνση και ρόλο 

Η ενίσχυση του διπλωματικού σώματος δεν αποτελεί προνόμιο. Αποτελεί επένδυση στην αποτελεσματικότητα της εξωτερικής πολιτικής. 

Οι πρέσβεις της Ελλάδας δεν είναι απλοί παρατηρητές των εξελίξεων. Είναι εκπρόσωποι των δυνατοτήτων, των συμφερόντων και των φιλοδοξιών της χώρας. 

Η Οικονομική Διάσταση της Εξωτερικής Πολιτικής 

Η εξωτερική πολιτική χωρίς οικονομικό περιεχόμενο είναι ελλιπής. Η Κεντρική Πορεία θέτει την οικονομική διπλωματία στον πυρήνα της διεθνούς δράσης της χώρας:  

• ενεργή προώθηση ελληνικών επιχειρήσεων και επενδύσεων,
• στήριξη των εξαγωγών με θεσμικό και πρακτικό τρόπο,
• λειτουργία των πρεσβειών ως κόμβων οικονομικής διασύνδεσης και πληροφόρησης,
• σύνδεση της εξωτερικής παρουσίας με την παραγωγική στρατηγική της χώρας 

Η διεθνής παρουσία της Ελλάδας οφείλει να παράγει μετρήσιμα αποτελέσματα για την οικονομία και την κοινωνία. 

Μετανάστευση και Ρόλος των Πρεσβειών 

Η Ελλάδα χρειάζεται νόμιμη, οργανωμένη και ποιοτικά ελεγχόμενη μετανάστευση. Οι ελληνικές πρεσβείες στις χώρες προέλευσης μεταναστών οφείλουν να αποκτήσουν ενισχυμένο ρόλο: 

• ως θεσμικοί ρυθμιστές της νόμιμης μετανάστευσης
• ως φίλτρο ποιότητας με βάση τις ανάγκες της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας
• ως σημείο συνεργασίας με ελληνικές επιχειρήσεις, κλάδους και περιφέρειες 

Η μετανάστευση δεν μπορεί να είναι ούτε ανεξέλεγκτη ούτε αποκομμένη από την εθνική στρατηγική. Οφείλει να υπηρετεί την κοινωνική συνοχή, την ασφάλεια και την παραγωγική ανασυγκρότηση. 

Η Ελλάδα δεν έχει λόγο να φοβάται τον κόσμο. Έχει λόγο να είναι παρούσα σε αυτόν. Με αυτοπεποίθηση, με συμμάχους, με στρατηγική, με διπλωματία η οποία λειτουργεί ως εργαλείο ισχύος και ανάπτυξης. 

Αυτή είναι η σφραγίδα της Κεντρικής Πορείας. 

Θέσεις Εξωτερικής Πολιτικής 

1. Το Νέο Παγκόσμιο Περιβάλλον 

Η Κεντρική Πορεία αναγνωρίζει ότι ο 21ος αιώνας διαμορφώνεται από μια αναμέτρηση δύο αντίθετων πολιτικών και κοινωνικών μοντέλων: 

• την ελεύθερη δημοκρατία της Δύσης 
• τα αυταρχικά καθεστώτα τα οποία επιδιώκουν επέκταση, τεχνολογική υπεροχή και γεωπολιτική επιρροή. 

Η σύγκρουση αυτή δεν αφορά μόνο σύνορα, αφορά αξίες, τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι οικονομίες και τη θέση του πολίτη μέσα στο πολιτικό σύστημα. Απαιτεί ξεκάθαρη στάση, όχι ουδετερότητα. 

2. Ο Ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Στρατηγική Αυτονομία

Σε έναν κόσμο αβέβαιης ισορροπίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να αποκτήσει τη δική της ισχυρή, αυτοδύναμη θέση. Αυτό προϋποθέτει: 

• Εμβάθυνση της πολιτικής ενοποίησης 
  μέσα από αναθεώρηση των θεσμών εκπροσώπησης και δυνατότητα λήψης αποφάσεων με ενιαία φωνή. 
• Κοινή εξωτερική πολιτική και άμυνα 
  με επιχειρησιακή ικανότητα, τεχνολογική αυτονομία και ευρωπαϊκή βιομηχανική βάση για την άμυνα. 
• Ενιαία γεωοικονομική στρατηγική 
  ώστε η Ευρώπη να μην εξαρτάται από τρίτους σε ενέργεια, πρώτες ύλες, τεχνολογία και βιομηχανικές αλυσίδες αξίας. 

Η ΕΕ δεν μπορεί πλέον να λειτουργεί ως αγορά χωρίς ισχύ. Πρέπει να λειτουργεί ως γεωπολιτικός δρων με στρατηγική πυξίδα, όχι ως παθητικός δέκτης εξελίξεων.

3. Η Θέση της Ελλάδας – Εθνική Ισχύς σε Τρεις Πυλώνες

Η Ελλάδα οφείλει να ενταχθεί ενεργά σε αυτήν τη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ισχύος. Οι τρεις πυλώνες εθνικής στρατηγικής είναι: 

1. Ισχυρή, παραγωγική οικονομία 
    η οποία αυξάνει την εθνική αυτονομία, ενισχύει τη δημοσιονομική αξιοπιστία και δημιουργεί την υλική βάση της εξωτερικής πολιτικής. 
2. Ισχυρή αποτρεπτική άμυνα 
   με επενδύσεις, τεχνολογική ανάπτυξη, νέα δόγματα και συμμετοχή στις ευρωπαϊκές δομές άμυνας. 
3. Εξωστρεφής και ηγετική διπλωματία 
   η οποία αναδεικνύει την Ελλάδα σε κεντρικό παράγοντα σταθερότητας σε Βαλκάνια, Μεσόγειο και ΕΕ. 

Η Ελλάδα δεν πρέπει να ακολουθεί. Πρέπει να διαμορφώνει το περιβάλλον μέσα στο οποίο κινείται.

4. Σχέσεις με την Τουρκία – Ειρήνη, Αποτροπή, Κόκκινες Γραμμές

Η Ελλάδα υποστηρίζει την ειρηνική συνύπαρξη και τη συνεργασία, αλλά μόνο εντός του πλαισίου του διεθνούς δικαίου. Οι θέσεις μας: 

• Σταθερή προσήλωση στη διεθνή νομιμότητα και το Δίκαιο της Θάλασσας. 
• Μηδενική ανοχή σε αναθεωρητισμό, απειλή ισχύος ή παρεμπόδιση κυριαρχικών δικαιωμάτων. 
• Ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας και της παρουσίας μας στην Ανατολική Μεσόγειο. 
• Υποστήριξη του ευρωπαϊκού διαλόγου ΕΕ-Τουρκίας, υπό την προϋπόθεση σεβασμού των ευρωπαϊκών κανόνων. 

Ο διάλογος με την Τουρκία μπορεί να υπάρξει μόνο όταν στηρίζεται στη σταθερότητα και την ειλικρινή πρόθεση εξομάλυνσης.

5. Βαλκάνια – Η Ελλάδα ως Πυλώνας Σταθερότητας

Η χώρα μας πρέπει να ανακτήσει τον ηγετικό της ρόλο στα Βαλκάνια ως: 

• οικονομικός κόμβος 
• πολιτικός εγγυητής δημοκρατίας 
• αξιόπιστος σύμμαχος στην ευρωπαϊκή πορεία των γειτονικών χωρών. 

Η ελληνική εξωτερική πολιτική στα Βαλκάνια πρέπει να συνδυάζει ανάπτυξη, επενδύσεις, ενεργειακές διασυνδέσεις και διπλωματική επιρροή.

6. Ανατολική Μεσόγειος – Ενέργεια και Γεωστρατηγική

Η Ανατολική Μεσόγειος αποτελεί στρατηγικό πεδίο για την Ελλάδα. Στόχος μας: 

• να ενισχύσουμε τριμερείς και τετραμερείς συνεργασίες 
• να αξιοποιήσουμε τις ενεργειακές δυνατότητες 
• να λειτουργήσουμε ως κόμβος ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας 
• να διασφαλίσουμε την παρουσία μας σε κρίσιμες θαλάσσιες οδούς.

7. Ουκρανία και Δημοκρατική Συμμαχία της Δύσης

Η Κεντρική Πορεία στηρίζει απερίφραστα: 

• την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας
• τις ευρωπαϊκές κυρώσεις έναντι της επιθετικότητας 
• τη διατήρηση της Δύσης ενωμένης απέναντι σε αναθεωρητικές δυνάμεις. 

Η υπεράσπιση της Ουκρανίας είναι υπεράσπιση της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας. 

8. Ελληνική Διασπορά – Στρατηγικό Πλεονέκτημα

Η ελληνική διασπορά πρέπει να αποκτήσει θεσμικό ρόλο στην εθνική στρατηγική: 

• ενίσχυση δικτύων επιρροής 
• αξιοποίηση επιστημονικού, επιχειρηματικού και πολιτιστικού κεφαλαίου 
• συστηματική συμμετοχή στη διαμόρφωση πρωτοβουλιών σε ΕΕ, ΗΠΑ και διεθνείς οργανισμούς. 

9. Εθνική Στρατηγική Διανοητικού Κεφαλαίου

Η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στην γεωγραφία και στην άμυνα. Πρέπει να ενσωματώνει: 

• τεχνολογική εξειδίκευση 
• ερευνητική ικανότητα 
• κουλτούρα καινοτομίας 
• ικανότητα παραγωγής πολιτικής σκέψης. 

Η Ελλάδα οφείλει να γίνει χώρα η οποία εξάγει ιδέες, όχι μόνο προϊόντα.