Οικονομικών

Αποδοτική και Υλοποιήσιμη Δημόσια Πολιτική

Οι φόροι δεν είναι τεχνικές ρυθμίσεις. Είναι πολιτικές επιλογές με σαφή στόχευση. Κάθε φόρος φέρει πολιτικό πρόσημο και υπηρετεί συγκεκριμένο πολιτικό σκοπό. Από την άποψη αυτή, η ευθύνη για τον σχεδιασμό τους, αλλά και για τη μεθοδολογία είσπραξής τους, ανήκει στην κυβέρνηση στο σύνολό της. 

Για τον λόγο αυτό, ο Τομέας Οικονομικών δεν επιβάλλει φορολογική πολιτική, αλλά συντονίζει τη διαμόρφωσή της στο πλαίσιο συνολικών πολιτικών αποφάσεων. 

Ο Τομέας Οικονομικών αποτελεί τον θεσμικό συντονιστή της οικονομικής λειτουργίας του κράτους, τον εγγυητή της δημοσιονομικής ισορροπίας και τον πολιτικά υπεύθυνο φορέα για τον εξορθολογισμό του κόστους λειτουργίας του κρατικού μηχανισμού. 

Ο ρόλος του διαμορφώνεται σε συνεργασία με τα υπόλοιπα Υπουργεία και περιλαμβάνει: 

• τη συνδιαμόρφωση της φορολογικής πολιτικής στο πλαίσιο ευρύτερων δημόσιων πολιτικών,
• την κοστολόγηση και αξιολόγηση των προτεινόμενων μέτρων, 
• τη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας, 
• τη συστηματική μείωση του λειτουργικού κόστους του κράτους μέσω απλοποίησης, ψηφιοποίησης και κατάργησης επικαλύψεων, 
• τη δημόσια λογοδοσία για την αποτελεσματική αξιοποίηση των δημόσιων εσόδων. 

Η εθνική οικονομία αφορά την παραγωγή πλούτου και τις αναπτυξιακές επιλογές της χώρας. Ο Τομέας Οικονομικών αφορά τη μετατροπή αυτών των επιλογών σε βιώσιμη, αποδοτική και υλοποιήσιμη δημόσια πολιτική. 

Η φορολογία, στο πλαίσιο αυτό, δεν αποτελεί μονομερή διοικητική πράξη, αλλά αποτέλεσμα πολιτικής συνεργασίας. Σχεδιάζεται με γνώμονα: 

• τη δικαιοσύνη της κατανομής, 
• τη χαμηλή διοικητική επιβάρυνση, 
• την αναπτυξιακή επίδραση, 
• και τη διαρκή επιδίωξη μείωσης τόσο των φορολογικών βαρών όσο και του κόστους λειτουργίας του κράτους. 

Ο Τομέας Οικονομικών κρίνεται όχι από την επιβολή φόρων, αλλά από την ικανότητά του να: 

• εξασφαλίζει σταθερά δημόσια έσοδα, 
• περιορίζει τη γραφειοκρατία, 
• μειώνει το κόστος του κρατικού μηχανισμού, 
• ενισχύει τη φορολογική συμμόρφωση, 
• δημιουργεί τις προϋποθέσεις για σταδιακή και διατηρήσιμη μείωση των φόρων. 

Είσπραξη φόρων και διοικητικό κόστος 

Η ποιότητα της φορολογικής πολιτικής κρίνεται εξίσου από τον τρόπο είσπραξης. Ένας δίκαιος φόρος, ο οποίος συνοδεύεται από υπερβολικό διοικητικό βάρος, καταλήγει αναποτελεσματικός και κοινωνικά φθαρτικός. 

Ο Κρατικός Προϋπολογισμός και η λειτουργία της ΑΑΔΕ δείχνουν ότι η Ελλάδα έχει σημειώσει πρόοδο στον ψηφιακό μετασχηματισμό της φορολογικής διοίκησης. Παρά ταύτα, το συνολικό κόστος συμμόρφωσης παραμένει υψηλό, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. 

Ο Τομέας Οικονομικών αντιμετωπίζει την είσπραξη φόρων ως διαχειριστικό ζήτημα υψηλής πολιτικής σημασίας. Αυτό προϋποθέτει: 

• απλοποίηση διαδικασιών, 
• περιορισμό πολλαπλών δηλώσεων για τα ίδια δεδομένα, 
• αξιοποίηση αυτοματοποιημένων μηχανισμών υπολογισμού και είσπραξης. 

Παράλληλα, απαιτείται μετάβαση από τη λογική της οριζόντιας καχυποψίας στη λογική της στοχευμένης εποπτείας. Η χρήση εργαλείων αξιολόγησης κινδύνου επιτρέπει: 

• την προστασία των συνεπών φορολογουμένων από περιττούς ελέγχους, 
• τη συγκέντρωση ελεγκτικών πόρων εκεί όπου εντοπίζεται πραγματικός κίνδυνος απώλειας εσόδων. 

Η επιλογή αυτή δεν είναι ουδέτερη. Ενέχει μέσο έως υψηλό ρίσκο εφόσον εφαρμοστεί χωρίς επαρκή δεδομένα και θεσμικές δικλείδες. Για τον λόγο αυτό, η απλοποίηση και η αυτοματοποίηση: 

• δεν εφαρμόζονται καθολικά, αλλά στοχευμένα, 
• με συνεχή παρακολούθηση των αποτελεσμάτων. 

Η μείωση του διοικητικού κόστους δεν αποτελεί ιδεολογικό στόχο. Αποτελεί προϋπόθεση για σταθερή εισπραξιμότητα, για ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης και, τελικά, για τη δημιουργία των συνθηκών υπό τις οποίες οι φόροι μπορούν να μειωθούν χωρίς να διακυβεύεται η δημοσιονομική ισορροπία.