Το άγχος των Πανελλαδικών Εξετάσεων δεν περιορίζεται στους μαθητές που διαγωνίζονται. Διαχέεται σε ολόκληρη την κοινωνία. Το βιώνει ο συνάδελφος που αγωνιά για το παιδί του, η γειτόνισσα που περιμένει τα αποτελέσματα του γιου της, οι οικογένειες, οι φίλοι, ακόμη και όσοι δεν έχουν άμεση σχέση με τη διαδικασία.
Οι Πανελλαδικές, όπως τις γνωρίζουμε σήμερα, έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο τους. Ωστόσο, η κατάργησή τους δεν μπορεί να γίνει από τη μία ημέρα στην άλλη, ούτε χωρίς σχεδιασμό. Απαιτείται μια μεταβατική περίοδος τριών ή τεσσάρων ετών, κατά την οποία θα αλλάξει ουσιαστικά ο ρόλος του Λυκείου.
Χρειάζονται νέα προγράμματα σπουδών, διαφορετικές μέθοδοι διδασκαλίας και μεγαλύτερη σύνδεση της σχολικής εκπαίδευσης με τις πραγματικές ανάγκες των μαθητών. Παράλληλα, τα πανεπιστήμια θα πρέπει να αποκτήσουν μεγαλύτερη αυτονομία και να είναι σε θέση να διεκδικούν οι ίδιοι οι ακαδημαϊκοί φορείς τους φοιτητές που επιθυμούν να προσελκύσουν.
Πρόκειται για βαθιές μεταρρυθμίσεις που απαιτούν πολιτική βούληση. Για δεκαετίες όμως οι κυβερνήσεις αποφεύγουν να ανοίξουν αυτή τη συζήτηση, καθώς το εκπαιδευτικό σύστημα συνδέεται με σημαντικά πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα, τόσο στην εκπαίδευση όσο και στην παρα-εκπαίδευση.
Το ζητούμενο συνεπώς είναι πώς θα δημιουργήσουμε ένα σύστημα που θα δίνει περισσότερες ευκαιρίες, περισσότερη ελευθερία επιλογών και καλύτερη εκπαίδευση.